Month: March 2020

Draconische maatregelen

Mooie uitdrukking, draconische maatregelen. We worden er mee om de oren geslagen op het moment, zowel met dergelijke maatregelen als met deze uitdrukking.

In The Guardian las ik vandaag wie de naamgever is van deze uitdrukking, Draco van Athene (nee, niet die Draco uit Harry Potter). En in zijn tijd, zevenhonderd jaar voor Christus, stond er de doodstraf op het stelen van groente. Dat is pas draconisch.

Even wat anders tussendoor

Voor het geval u hem vanochtend in de krant niet goed gezien heeft: dit is het indrukwekkende entreegebouw van de Sensoji-tempel in Tokio in Japan. Normaal gesproken is het er hartstikke druk, maar door het Corona-virus is het ook daar momenteel uitgestorven.

Deze foto maakte ik drie jaar geleden, tijdens de meivakantie. Die brachten we door in Zuid-Korea, omdat onze zoon daar studeerde, en in Japan. Lang hebben we overwogen om hem nu ook op te gaan zoeken in Argentinië. Ampel beraad leverde als conclusie op dat we dat niet zouden doen. Komt goed uit nu, dus.

Splendid Isolation

De term ‘splendid isolation’ schoot begin deze week plotseling door mijn hoofd. Tevoorschijn gekomen ergens uit de krochten van de geest.

Mijn geschiedenisleraar op de middelbare school gebruikte deze term toen hij het had over de Britse politicus Disraeli en zijn beleid in de tweede helft van de negentiende eeuw om Engeland afzijdig te houden van Europese aangelegenheden.

170 jaar later zijn we met dank aan de Brexit nog niet veel verder gekomen dan toen. Maar intussen zitten we wel (bijna) allemaal thuis in isolatie. En zo splendid is dat niet.

Wel splendid is deze serie foto’s van geïsoleerd staande huizen die ik toevallig ergens op het internet tegenkwam. Ze staan er zelfs maar raar bij in hun isolement, die huizen.

Zorgen

Dochter Simone, zoon Wouter en schoonzoon Jilt verblijven momenteel in Argentinië, een land dat langzaam maar zeker ook helemaal op slot gaat. Dochter en schoonzoon breken daarom noodgedwongen hun vakantie af, zoon zet (zeer) voortijdig noodgedwongen een punt achter een studie van een half jaar aan een universiteit in Buenos Aires. Zaterdag vliegen ze terug naar huis.

Als het goed is tenminste. Want de vraag is nu wel: kunnen ze nog thuis komen, nu de ene na de andere vlucht geschrapt wordt (en de ticketprijzen de pan uitrijzen).

En wij als bezorgde ouders zijn niet de enigen die tobben met die vraag, zie het verhaal hierboven van collega Ad de Koning, ook op de ED-website te lezen. Vandaag ook in de Volkskrant trouwens.

Thuiswerkers

Het gaat dezer dagen in de kranten en op sociale media veelvuldig over thuiswerken. Over de voor- en nadelen, de risico’s en vooral ook over de daarvoor noodzakelijke benodigdheden. Met name op het gebied van apparatuur en software.

Op de krant werken wij we sinds begin vorige week ook thuis. Dat kan goed: mensen bellen, vragen stellen, stukken lezen en artikelen kan allemaal erg goed vanuit huis.

Overleggen is wat lastiger, maar kan wel. Via mail, What’sApp en Slack. En sinds deze week ook via Google Hangouts, om te vergaderen. Met wat zelfdiscipline gaat dat vrij effectief.

Blij ben ik verder ook dat ik zelf digitaal vrij goed georganiseerd ben, en daar nu de vruchten van kan plukken. Met een goedwerkende en snelle internetverbinding, overal in huis (en de tuin). Met handzame apps, zoals Evernote (archief), Trello (werklijstjes), een overzichtelijke cloudopslag (OneDrive, Google Foto’s) en een backup op een NAS hier in de meterkast.

Toch mis ik een ding wel, heel erg zelfs: de koffieautomaat op de redactie, en de praatjes met de collega’s bij een bakkie leut.

Ilja over de Spaanse grens

Je moet wat als je door griep aan huis gekluisterd bent, en daarom keek ik de afgelopen tijd wat meer tv dan normaal. Inderdaad, dat schreef ik vanochtend ook al. En in die periode keek ik niet alleen naar Geert Mak, maar ook naar een serie van Ilja Gort: Ilja over de grens in Spanje die op zoek gaat naar de passie van de Spanjaarden. (Voor de tweede keer al kennelijk, maar die eerste serie heb ik dan gemist. Net als die twee in Italië)

Ook dit is een aardige serie, zij het van een heel ander kaliber dan die van Geert Mak. Op het eerste gezicht met weinig diepgang, omdat het vooral gaat over eten, drinken, natuur en cultuur. Maar bij nadere beschouwing zit die diepgang er af en toe wel degelijk in: Ilja Gort kan aardig hardop een eind weg filosoferen over die net genoemde onderwerpen en is een meester in het relativeren. Bovendien duikt hij ook op mooie en minder gangbare plekken op.

En dat maakt – samen met de zonnige Spaanse beelden – de serie heel aangenaam.

Sleutelmomenten in de geschiedenis

Je moet wat, als je door griep aan huis gekluisterd bent. En dus keek ik de afgelopen tien dagen voor de verandering nogal wat tv. Onder meer een flink deel van de nieuwe serie van Geert Mak, In Europa, de geschiedenis op heterdaad betrapt – een waardig vervolg op In Europa van 2007 tot 2009.

In die serie heeft Mak het over sleutelmomenten in de geschiedenis, momenten waarvan je achteraf zegt: dat waren betekenisvolle keerpunten in de maatschappelijke ontwikkelingen. De stelling van Mak is dat je dat soort moment zelden of nooit op het moment zelf herkent, maar meestal pas achteraf.

Daar heeft hij ongetwijfeld gelijk in, al denk ik dat op dit moment en in de huidige omstandigheden de meeste mensen wel in de gaten hebben dat er iets bijzonders aan de hand is. Maar dat onverlet dat het een boeiende serie is, met intrigerende afleveringen. Zoals deze, over de bankencrisis in IJsland.

Alarmerende dagen

Ik geloof niet dat ik de enige ben in de journalistiek die dezer dagen, tijdens alle Corona-hectiek, af en toe terugdenkt aan andere historische gebeurtenissen de afgelopen decennia. Het begin van de kredietcrisis in 2008, de aanslag op de Twin Towers in 2001, de Val van de Muur in 1989.

Natuurlijk vroeg ik me daarbij af hoe het kwam dat ik daar nu zo vaak aan moet terugdenken. Het antwoord dat ik daar voor mezelf op gevonden heb, is dat de huidige gebeurtenissen net zo onvoorspelbaar, chaotisch en onverwacht zijn als tijdens die drie sleutelmomenten in de huidige maatschappij. En dat de gevolgen van die gebeurtenissen nog lang merkbaar waren en dat soms zelfs nog steeds zijn.

Daar komt nog bij dat dankzij internet en sociale media we nu nog veel meer bovenop het nieuws zitten dan toen het geval was. En dat maakt het er allemaal ook niet minder alarmerend op.

Ondoordachte onzin

Er is sinds zondagochtend heel wat te doen over de uitspraken van minister Eric Wiebes van Economische Zaken op tv. Met een paar woorden serveerde deze minister alle zzp’ers van Nederland ongenadig hard af. Ze zijn inmiddels al zo vaak geciteerd dat ik ze niet nog een keer zal herhalen hier.

Het is niet de eerste keer dat VVD’er Wiebes zo ondoordacht uit de hoek komt. Hij deed al vaker stomme en kwetsende uitspraken, over de schade door aardbevingen in Groningen bijvoorbeeld. NRC-columnist Marcel van Roosmalen biedt de beste oplossing op de vraag wat te doen met Wiebes. Nee, niet kielhalen. In quarantaine zetten.

Onwerkelijk

Het voelt toch een beetje onwerkelijk aan: stille straten, niet de deur uit en op weg naar het werk in de file staan, vergaderen en dan aan de slag gaan. In plaats daarvan is het videovergaderen en vervolgens thuis werken.

Op LinkedIn kwam ik deze tien tips tegen om van thuiswerken toch gewoon werken te maken. Er staat alleen niet bij dat je dat niet met een joggingbroek en slippers aan kunt doen. Dus daarover aarzel ik nu nog.

Factcheckers

Foto door Anna Shvets op Pexels.com

Natuurlijk is het altijd al nodig. Maar juist in tijden als deze is het nog meer dan noodzakelijk dat media aan fact-checking doen, en dat mensen die wat minder verstand hebben en hebben even hun mond houden. Lees daarover dit boeiende betoog bijvoorbeeld, van epidemioloog Cecile Janssens in NRC.

De Washington Post legt al meer dan drie jaar genadeloos bloot wat een onzin de president van hun regering dagelijks uitkraamt. Heel simpel door zijn uitspraken, speeches en tweets te toetsen aan de feiten. Niet aan meningen, maar aan feiten.

Dat heeft deze krant nu ook gedaan met alle uitspraken van de Amerikaans president in de Corona-crisis tot nu toe. Het resultaat is werkelijk onthutsend. Elk keer weer denk ik: het kan niet erger. En elke keer weer blijkt dat het wel erger kan. Veel erger zelfs.

Mooie vormen van brutalisme

Smaken verschillen. Gelukkig maar ook. Zoals ook de meningen over deze stroming in de architectuur verschillen. De een vindt het gruwelijk lelijk, het brutalisme. De ander ziet er juist de schoonheid van in.

Zelf neig ik steeds vaker naar het laatste oordeel. Onder het mom van dat je er naar moet leren kijken. Maar of ik in een van deze gebouwen – op een rijtje gezet door de website Atlas Obscura – zou willen wonen, dat is weer een heel andere vraag.

De aanstekelijke Kijk van Martin

Lang geleden dat ik uitkeek naar een tv-programma. Lang geleden ook dat ik iemand met zoveel passie en aanstekelijk enthousiasme zag en hoorde vertellen over zijn liefhebberij die tegelijkertijd zijn vak is.

Voor de tweede keer geeft de VPRO regisseur Martin Koolhoven de ruimte om honderduit te vertellen over zijn favoriete films en filmgenres. En met hem en door zijn ogen meekijkend beleef ik een film toch weer wat anders.

De sinaasappels in The Godfather bijvoorbeeld, als voorbode van (weer) een moordpartij, dat zijn toch hele fraaie details die mij als argeloze kijker vaak niet zijn opvallen, maar wel extra kleur en smaak aan een film geven.

Que hora es?

Sinds een paar maanden volg ik lessen Spaans aan de Helmondse Volksuniversiteit. Puur en alleen voor mijn plezier.

Inmiddels ben ik een beetje vertrouwd geraakt met de Spaanse uitspraak, met de grote rol van mannelijke en vrouwelijke woorden in deze taal en met het grote aantal onregelmatige werkwoorden. En heb ik een begin gemaakt met het opbouwen van een kleine woordenschat.

We krijgen les van een Spaanse, van een native speaker, en dat is groot voordeel. Onze lerares heeft bovendien veel gevoel voor humor. En dus maakt ze bij haar lesssen schaterlachend gebruik van dit soort YouTube-filmpjes.

De waterlelies van Monet

De tentoonstelling in Den Haag onlangs hebben we gemist, helaas. Te druk met andere dingen. Maar de bijbehorende catalogus – Tuinen van Verbeelding – maakt veel goed.

Want niet alleen wordt er daarin veel aandacht besteed aan de wisselende waardering van het werk van deze Franse schilder – zijn schilderijen van de waterlelies in de tuin bij zijn huis in het dorpje Giverny zijn decennia lang verguisd.

Maar ook is erg mooi in beeld gebracht hoe meesterlijk abstract Monet in de details van zijn impressionistische werken was, en daarmee in feite een voorloper van latere abstracte kunstenaars in de twintigste eeuw als Jackson Pollock en Mark Rothko.

Indrukwekkend.

40 jaar later

In mijn agenda voor zaterdag 14 maart stond al maandenlang het optreden van de Engelse betonpunkband GBH in de Effenaar. Vanwege het Corona-virus is dat concert nu uitgesteld.

Omdat ik zelf door een ‘gewone’ griep geveld ben, zou ik toch al niet naar Eindhoven afreizen. De vraag die me niettemin bezig houdt is of ik wel of niet naar dit optreden had moeten gaan kijken.

Dat zit zo. Zo’n veertig jaar geleden, toen GBH als Charged GBH uit de startblokken ging, vond ik het een hele toffe band. Hard, snel, simpel en oorverdovend, vandaar het label ‘betonpunk’. Door de jaren heen verloor ik de groep echter uit het oog.

Als voorbereiding op het Effenaar-optreden luisterde ik afgelopen weekend alvast weer eens naar wat GBH-nummers. En ze lieten me volledig koud. Houterig, niet-af en dertien-in-een-dozijn, vond ik.

Vandaar dat ik blij ben dat de keuze om niet te gaan simpelweg door de omstandigheden is gemaakt.

De Corona-crisis

Elke keer weer denk ik dat ik mijn fixatie op nieuws over Donald Trump aardig heb weten te beteugelen. Dat dacht ik na zijn nominatie als kandidaat voor de Republikeinen, na zijn verkiezingswinst, na alle schandalen die hij sinds zijn inauguratie veroorzaakt heeft, na alle onderzoeken naar zijn handelwijze in verschillende dossiers, na zijn impeachment vanwege de Oekraïense connectie.

Maar inderdaad, telkens weer laait die fixatie in alle hevigheid op door de onverwachte acties van Trump. Dus ook nu weer, nu hij de in de wereldwijde Corona-crisis juist steeds de verkeerde beslissingen lijkt te nemen en telkens weer de verkeerde dingen weet te zeggen. Check deze analyse bijvoorbeeld.

En ook nu weer denk ik wat ik de afgelopen vier jaar steeds dacht: die man is druk bezig zijn eigen politieke graf te graven. In dit betoog in The Guardian wordt de argumentatie voor dat standpunt nog eens aardig op een rijtje gezet. Eens kijken of er dit keer wel gebeurt wat ik verwacht.

Erg dapper verhaal

Deze foto van de Eindhovense VVD-wethouder Marcel Oosterveer maakte ik een paar maanden geleden, toen ik een gesprekje met hem had over de gemeentelijke financiën.

Afgelopen zaterdag stond in het ED de weerslag van een ander, veel recenter gesprek met Oosterveer. Dat ging over de zijn sterk afnemend gezichtsvermogen en de problemen die hij daarvan ondervindt in zijn werk.

Zelden heb ik zoveel reacties gekregen op een verhaal als dit keer – positieve reacties tenminste. Oosterveer zelf werd helemaal overstelpt met reacties, liet hij me weten: allemaal van mensen die óf steun putten uit zijn verhaal, of die hem prezen voor zijn openheid.

Zelf vond ik het vooral heel dapper dat hij zijn verhaal tegen de krant wilde vertellen. Het is niet iedere politicus gegeven zo open te kunnen en ook willen zijn.

Even over de Tower Bridge

Deze foto maakte ik ongeveer vier weken geleden. Wat mij betreft de mooiste plek van London, symbolisch gezien dan. Meestal zitten we als we in London zijn in een hotel aan de oostkant van het centrum van de stad, in het stadsdeel Tower Hamlets.

Van daaruit is het een half uurtje lopen naar de Tower Bridge: een heerlijke wandeling langs de Theems, die zo bochtig is dat voor dat je het weet je met je neus voor de brug staat.

Acht pagina’s Lucas Gassel

Maar liefst acht pagina’s over de – vermoedelijk – Helmondse schilder Lucas Gassel vandaag in NRC. Indrukwekkend. Al zal dat de organisatie van het Helmondse Lucas Gassel-jaar een flinke duit gekost hebben. Het gaat immers om een commerciële bijlage over deze schilder. Die in onze eigen krant donderdag nog mild bekritiseerd werd door collega Rob Schonen vanwege zijn eentonige beeldtaal en beperkt kleurenpalet.